مجموعهای رو به رشد از تحقیقات نشان داده است که ارتباط نزدیکی بین التهاب و افزایش وزن وجود دارد.
بسیاری از افراد این سؤال را مطرح میکنند که آیا التهاب میتواند باعث افزایش وزن شود؟ پاسخ مثبت است. التهاب و وزن ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند و التهاب مزمن و افزایش وزن اغلب همزمان رخ میدهند.
التهاب یک مکانیسم دفاعی طبیعی است که بدن برای محافظت از خود استفاده میکند، اما زمانی که این وضعیت مداوم و پایدار شود، میتواند متابولیسم را مختل کند، ذخیرهی چربی را افزایش دهد و منجر به افزایش وزن ناشی از التهاب شود.
درک ارتباط بین التهاب و افزایش وزن میتواند کمک کند انتخابهای سالمتری برای سلامتی داشت.
زمانی که التهاب مفید است و زمانی که مضر میشود
التهاب حاد برای ترمیم آسیبها و مقابله با عفونتها ضروری است. اما زمانی که التهاب ادامهدار یا مزمن میشود، به حالت مضر تبدیل میگردد.
التهاب مزمن و افزایش وزن با یکدیگر مرتبط هستند، زیرا این وضعیت میتواند به بافتها آسیب بزند، کنترل قند خون را مختل کند و نحوهی ذخیرهی چربی در بدن را تغییر دهد.
این موضوع باعث میشود التهاب و کاهش وزن دشوارتر شود، زیرا التهاب پایدار میتواند تلاش برای حفظ وزن سالم را خنثی کند.
رابطهی بین افزایش وزن و التهاب یک چرخهی چالشبرانگیز ایجاد میکند. چربی احشایی که در اطراف اندامهای داخلی تجمع مییابد، مواد شیمیایی التهابی آزاد میکند که بدن را در حالت التهاب خفیف اما مداوم نگه میدارند.
این وضعیت هورمونهایی را که اشتها و متابولیسم را کنترل میکنند مختل میسازد و باعث میشود افزایش وزن آسانتر شود.
افزایش وزن ناشی از التهاب تنها نتیجهی چربی اضافی نیست، بلکه خود التهاب نیز عامل آن است، زیرا التهاب، ذخیرهی چربی را بیشتر کرده و رسیدن به کاهش وزن را سختتر میکند.
علم پشت افزایش وزن ناشی از التهاب
مطالعات علمی نشان دادهاند که التهاب مزمن میتواند باعث افزایش وزن شود. مولکولهای التهابی با عملکرد انسولین که برای تنظیم قند خون حیاتی است، تداخل ایجاد میکنند. زمانی که این اتفاق میافتد، بدن تمایل بیشتری به ذخیرهی چربی، بهویژه در ناحیهی شکم، پیدا میکند.
در عین حال، التهاب میتواند هورمونهایی را که گرسنگی و سیری را تنظیم میکنند مختل کرده و منجر به پرخوری شود.
پاسخ به این سؤال که چرا التهاب باعث افزایش وزن میشود، در همین تأثیرات بر انسولین و هورمونهای اشتها نهفته است. بنابراین، التهاب نهتنها باعث افزایش وزن میشود، بلکه کاهش وزن را نیز دشوارتر میکند.
روده، محل زندگی تریلیونها میکروب است که برای هضم، جذب مواد مغذی و عملکرد سیستم ایمنی ضروری هستند. زمانی که این تعادل ظریف به دلیل رژیم غذایی نامناسب، استرس، آنتیبیوتیکها یا بیماری برهم بخورد، التهاب رودهای ایجاد میشود.
التهاب روده و افزایش وزن ارتباط نزدیکی با هم دارند، زیرا التهاب در دستگاه گوارش میتواند نفوذپذیری روده را افزایش دهد؛ وضعیتی که گاهی «رودهی نشتکننده» نامیده میشود.
این امر اجازه میدهد سموم وارد جریان خون شوند و سیستم ایمنی را بیشتر تحریک کرده و التهاب سیستمیک را افزایش دهند.
در نتیجه، التهاب روده و افزایش وزن اغلب بهطور همزمان رخ میدهند و بهبود سلامت روده برای افرادی که با التهاب و مشکلات وزنی دستوپنجه نرم میکنند، بسیار کلیدی است.
شکستن چرخه
راهبردهای ضدالتهابی
خبر خوب این است که شکستن چرخهی التهاب و افزایش وزن امکانپذیر است.
کاهش التهاب به تعادل متابولیک کمک میکند و دستیابی به کاهش وزن را آسانتر میسازد. یکی از مؤثرترین راهکارها تمرکز بر رژیم غذایی سرشار از غذاهای کامل و کمفرآوریشده است، بهویژه غذاهایی که فیبر بالا، چربیهای سالم و آنتیاکسیدان دارند.
رژیم غذایی مدیترانهای که بر مصرف سبزیجات، میوهها، غلات کامل، آجیل، دانهها، ماهی و روغن زیتون تأکید دارد، بهویژه برای مقابله با التهاب و افزایش وزن مفید است.
غذاهای خاصی که به کاهش التهاب و افزایش وزن کمک میکنند شامل انواع توتها، ماهیهای چرب، زنجبیل، چای سبز، سبزیجات برگدار، آجیل، روغن زیتون و زردچوبه هستند.
در مقابل، نوشیدنیهای شیرین، کربوهیدراتهای تصفیهشده، گوشتهای فرآوریشده، چربیهای ترانس و مصرف بیشازحد الکل میتوانند باعث التهاب و افزایش وزن شوند.
محدود کردن این مواد غذایی و اولویت دادن به انتخابهای ضدالتهابی برای مدیریت افزایش وزن ناشی از التهاب ضروری است.
عوامل سبک زندگی مانند فعالیت بدنی منظم، خواب باکیفیت و مدیریت استرس نیز نقش حیاتی در کنترل التهاب و وزن دارند. هم ورزشهای هوازی و هم تمرینات مقاومتی به کاهش التهاب و حمایت از کاهش وزن کمک میکنند.
حتی فعالیتهای متوسط مانند پیادهروی یا یوگا، اگر بهطور منظم انجام شوند، میتوانند به اهداف کاهش التهاب و وزن کمک کنند.
خواب مناسب و تکنیکهای کاهش استرس، از جمله ذهنآگاهی و تمرینات آرامسازی، نیز به تنظیم التهاب و ارتقای سلامت کلی کمک میکنند.
مصرف فیبرهای پریبیوتیک موجود در پیاز، سیر، ترهفرنگی، مارچوبه و جو دوسر، سوخت لازم برای باکتریهای مفید روده را فراهم میکند.
مدیریت استرس، فعالیت منظم و کاهش مصرف غیرضروری آنتیبیوتیکها نیز به تقویت سلامت روده و مقابله با التهاب و افزایش وزن کمک میکند.
خوردن مواد غذایی سرشار از فیبرهای پریبیوتیک مثل پیاز و سیر به باکتریهای مفید روده کمک میکند. کمکردن استرس، تحرک منظم و مصرف نکردن بیمورد آنتیبیوتیکها هم سلامت روده را تقویت میکند و جلوی التهاب و اضافهوزن را میگیرد.
پرسشهای متداول دربارهی التهاب و افزایش وزن
برخی از پاسخها به پرسشهای رایج دربارهی التهاب و افزایش وزن عبارتاند از:
آیا التهاب میتواند باعث افزایش وزن شود؟
بله، تحقیقات نشان میدهد که التهاب مزمن میتواند با مختل کردن متابولیسم و هورمونها باعث افزایش وزن شود.
آیا التهاب در همهی افراد باعث افزایش وزن میشود؟
همهی افراد به یک اندازه تحت تأثیر قرار نمیگیرند، اما التهاب پایدار خطر مشکلات متابولیک و ذخیرهی چربی اضافی را افزایش میدهد.
چرا التهاب باعث افزایش وزن میشود؟
التهاب با انسولین و هورمونهای تنظیمکنندهی اشتها تداخل ایجاد میکند و ذخیرهی چربی را آسانتر و کاهش وزن را دشوارتر میسازد.
آیا میتوان افزایش وزن ناشی از التهاب را معکوس کرد؟
بله، رسیدگی به علل التهاب از طریق بهبود رژیم غذایی، سلامت روده، ورزش و مدیریت استرس میتواند به کاهش وزن کمک کند.
درمانهای التهاب
درمانهای متنوعی برای کمک به مدیریت التهاب، بهبود تحرک و کاهش درد در دسترس هستند.
خدمات بریسگذاری یا ارتوپدی میتوانند حمایت هدفمندی برای مفاصلی مانند کمر، لگن، زانو، گردن و مچ دست فراهم کنند و در طول روند بهبود، ثبات و راحتی ایجاد نمایند.
بریسها بهویژه برای افرادی که با التهاب درگیر هستند مفیدند، زیرا درد را کاهش داده و تحرک را بهبود میبخشند.
تزریقهای درمانی نقش مهمی در کنترل التهاب و درد دارند، از جمله:
تزریق استروئید اپیدورال: تزریق کورتیکواستروئید به ستون فقرات برای تسکین کمردرد و مشکلات عصبی
تزریق مفصل فاست: هدفگیری نواحی خاصی از ستون فقرات برای کاهش ناراحتی و بهبود تحرک
تزریق استروئید: ایجاد اثر ضدالتهابی موضعی برای کاهش تورم و درد
تزریقهای کاهش وزن: کمک به کاهش فشار فیزیکی بر بدن و حمایت از سلامت کلی
و...
همچنین، روشهای کمتهاجمی گزینههای بیشتری برای مدیریت التهاب ارائه میدهند.
درمانهایی مانند تزریق اسید هیالورونیک به کاهش درد آرتروز و محافظت از مفاصل کمک میکنند، در حالی که سونای مادون قرمز باعث آرامسازی و سمزدایی شده و التهاب کلی را کاهش میدهد.
پمپهای اینتراتکال دارو را مستقیما به مایع نخاعی منتقل میکنند تا تسکین مؤثر درد فراهم شود.
تحریک عصب محیطی و تخریب با فرکانس رادیویی (رادیوفرکوئنسی) با هدف قرار دادن اعصاب، انتقال سیگنالهای درد را مختل کرده و التهاب را کاهش میدهند.
مداخلات جراحی مانند فیوژن مفصل ساکروایلیاک و تحریک طناب نخاعی میتوانند درد مزمن را از ریشه درمان کنند.
براساس این مطالعه، رژیم غذایی مدیترانهای با کاهش نشانگرهای التهابی مانند CRP و IL-6 همراه بوده است، و رژیمهای گیاهی نیز نشاندهندهٔ ارتباط معکوس با سطح CRP بودهاند.
برنامهی غذایی مخصوص به خود را در پیش بگیرید!
رژیم غذایی مناسب، نقش مهمی در سلامت افراد ایفا میکند.
تحقیقات نشان میدهد که ژنتیک میتواند تأثیر قابل توجهی در نحوهی واکنش بدن به مواد غذایی داشته باشد.
با توجه به تفاوتهای ژنتیکی که بین افراد مختلف وجود دارد، استفاده از یک رژیم غذایی واحد برای همهی افراد، نتایج یکسانی را به دنبال نخواهد داشت؛ بنابراین ما با ارائهی یک بینش علمی عمیق به شما کمک میکنیم تا ساختار ژنتیکی بدن خود را بشناسید و برنامهی غذایی خود را به طور کامل شخصیسازی کنید.
گزارش تغذیهی ژنتیک حنیفا به شما کمک میکند که به جای استفاده از رژیمهای دورهای، رژیم غذایی مخصوص به خود را داشته باشید. همچنین با آگاهی بر پایهی دانش، روی عادتهای غذایی خود متمرکز شده و با آرامش و فشار روانی کمتر به سلامتی پایدار برسید.
